Verdrietig op de bank

Maak jij je (te) veel zorgen?

Wel eens bang, boos, verdrietig of blij als het woord 'klimaatverandering' valt?

Heb jij gevoelens over de staat van de planeet en de toekomst van onze kinderen? Best logisch. Ben jij wel eens bang voor de toekomst of voel je je machteloos na weer zo’n klimaatramp op het nieuws? Weet je stiekem wel dat het te warm is voor de tijd van het jaar, maar denk je: ‘wat kan ík daar nou aan veranderen?’ Welkom bij de club.

Emoties helpen ons

De opwarming van de aarde gaat je niet in de koude kleren zitten. Gelukkig maar. Gevoelens zijn soms onhandig en ingewikkeld, maar ook deel van ons overlevingsmechanisme. Zonder ons innerlijke alarmsysteem was de mensheid allang uitgestorven. Omarmen dus, die eco-emoties.

Klimaatdepressie?

Hoor je ook steeds vaker de term klimaatdepressie? Deze eco-emotie krijgt relatief veel aandacht. Toch is de lijst veel langer en veelzijdiger dan dat. Gevoelens rond de klimaatcrisis gaan van schuld, spijt, frustratie, machteloosheid tot schaamte, angst en woede. Wij gebruiken daarom vaak de overkoepelende term 'klimaatstress'. Dit voorkomt ook dat we ons op het terrein begeven van diagnoses en pathologieën.

 

Lees in deze toolkit hoe je kunt omgaan met klimaatstress.

 

Een cocktail aan emoties

Geconfronteerd met de klimaatcrisis, ervaren mensen een verscheidenheid aan emoties. Hier zetten we er 7 op een rijtje:

  • Je kunt je niet gehoord voelen of weggezet als overdrijver. Je bent aan het ‘roepen in de woestijn’. Het lijkt alsof veel mensen, bedrijven en politici de crisis nog steeds ontkennen, bagatelliseren of wegkijken.

  • Je kunt je verlamd voelen door de stroom aan heftige nieuwsberichten over bosbranden of extreme droogtes.

  • Je kunt een diep gevoel van compassie en pijn ervaren voor diegenen die lijden. Of rouwen om de natuur. Lees eens deze blog over rouwen om een veranderende wereld.

  • Je kunt gevoelens van schuld, schaamte of hypocrisie hebben door het ongemakkelijke besef dat je zelf ook deelneemt aan het vervuilende systeem. Wat doet het met ons om tegelijkertijd medeplichtig én getuige te zijn van de totale ontwrichting van ecosystemen?

  • Je kunt je teleurgesteld of boos voelen, omdat het lijkt of het mensen koud laat.

  • Je kunt je tevreden, blij of optimistisch voelen, na het zien van een mooi initiatief of na het doen van een groene daad.

  • Je kunt angst, stress of paniek over de toekomst voelen. Veel ouders zijn erg bezorgd over hun kinderen: op wat voor planeet leven zij straks? Lees hier een blog over klimaatemoties bij ouders.

Wegkijken gezond?

Soms denk je vast: 'nu komt niet zo goed uit, kunnen we het er een andere keer over hebben?' Wegkijken dus; doen we allemaal wel eens. Ons brein heeft allerlei slimme manieren om te optimistisch en selectief naar de werkelijkheid te kijken. Het is een normale reactie om gevoelens te willen vermijden, want ze zijn af en toe behoorlijk zwaar. En we willen graag een beetje vrolijk door het leven gaan en richten ons zoveel mogelijk op leuke dingen. Lol maken, lachen, lieve mensen knuffelen, met andere woorden: we zoeken naar positiviteit. Heel gezond.

 

Toch draait alles in het leven om balans. Het mooie kan alleen bestaan in het licht van het donkere. De kop in 't zand-strategie is uiteindelijk niet houdbaar.

Bergtocht

Vind je klimaatstress zelfs een beetje overdreven als term?

Dan zijn er twee opties:

1.  Je hebt je nog niet genoeg verdiept in de ernst van de situatie; of

2. Je hebt een zeer goed werkend overlevingsmechanisme, gefeliciteerd! Of toch niet? 

Geen probleem toch, die smeltende gletsjers?
Leef jij zonder klimaatzorgen?

Tips om eco-emoties het hoofd te bieden

Hierbij enkele tips om beter met jouw eco-gevoelens om te gaan:

  1. Praat erover met gelijkgestemden. Tips voor een goed klimaatgesprek staan op klimaatgesprekken.nl.

  2. Doe iets met je emoties, bijvoorbeeld door bij een milieubeweging (vrijwilligers)werk te gaan doen. Zoek iets wat bij jou past en vind hier voldoening en zingeving in.

  3. Doe de online E-course van Klimaatgesprekken.

  4. Luister een podcast van onze groeiende Spotify-lijst.

  5. Lees een steunend boek, zoals Eerste hulp bij klimaatverandering (Anabella Meijer) of een boek over waardengericht handelen en accepteren van gevoelens, zoals De valstrik van het geluk (Russ Harris).

Hulp of steun nodig?

Zo'n 75% van de Nederlanders maakt zich zorgen. Helaas houden we dit voor elkaar vaak verborgen. Toch helpt praten met elkaar veel. We raden je aan om over jouw klimaatgevoelens te praten in jouw omgeving. Ga dus op zoek naar jouw klimaatje. Weet dat je niet alleen bent!

Heb je alles al geprobeerd en heb je het gevoel dat je vastloopt in je leven? Hier vind je namen van psychologen en begeleiders die zich bezig houden met eco-emoties.

Begeleiding bij eco-emoties

Idealiter biedt iedere psycholoog ruimte voor eco-emoties in een hulpverleningstraject. De onderstaande coaches en psychologen hebben zich toegelegd op klimaatpsychologie en eco-emoties en geven hier ruime aandacht aan in hun dagelijkse praktijk. Wil je met één van hen in contact komen? Stuur een mailtje naar info@klimaatpsycholgie.com, dan brengen wij jullie in contact.

Christof Abspoel

Christof is maatschappelijk betrokken als behandelend psycholoog, filosoof en vrijwilliger bij Milieudefensie

Maarten Hoogslag

Maarten is verbonden aan Instituut voor Psychotrauma, ARQ en werkt als communicatietrainer en rouwbegeleider.

Marloes de Jong

Marloes is GZ-psycholoog, mindfulnesstrainer en klimaatpsycholoog bij Psychologenpraktijk West.

Sara Helmink

Sara werkt als online behandelaar in haar eigen praktijk en bij DiSofa Online Therapie. Zij is mede-oprichter van klimaatpsychologie.com.

Iris Weijman

Iris is een psycholoog met een groen hart, trainer en reisbegeleider bij Youtopialab.

Manu Busschots

Senior (team)coach en coachopleider, socioloog (MSc). Duurzaam ondernemer: oprichter KlimaatGesprekken en Deep Change Academy.

Neela Paulussen

Neela werkt bij praktijk voor lichaamsgerichte traumatherapie neelapaulussen.nl. Expertise: klimaatrechtvaardigheid en sociale gelijkwaardigheid.

Isabel van Schie

Isabel is klimaatcoach en GZ-psycholoog bij Psychologiepraktijken Slaapmakend en Mulder & van Schie.

Marieke Siepert

Marieke is mindfulnesstrainer en psycholoog bij mindsurf.nl

Nina Wilbrink

Nina is als GZ-psycholoog werkzaam bij kronenburger psychologen.

Lana Donse

Lana helpt bij het ontwikkelen van een bewuste, duurzame leefstijl.

Marije Sterk

Marije is GZ-psycholoog en neuropsycholoog in de revalidatie en zet haar klimaatzorgen in om positieve verandering teweeg te brengen.

Pascal Rijnart

Pascal werkt als GZ-psycholoog in antoniusconsult.nl